Minęły chyba bezpowrotnie czasy, gdy cała Polska dyskutowała zawzięcie, który aktor powinien dostać rolę Kmicica. Wyższy od Wołodyjowskiego, to pewne. Ale poza tym? Brunet czy blondyn? No i czy artysta, który zagrał poprzednio okrutnego Azję, może teraz wcielić się w postać jednego z najważniejszych bohaterów naszej literatury?

Wybuchały spory o Danuśkę, Oleńkę, o Izabelę Łącką. Wydawało się wówczas, że obsada aktorska to nie tylko reżyserski zamysł, lecz po prostu sprawa narodowa. Adaptowano wówczas głównie największych: Sienkiewicza, Prusa, Wyspiańskiego, Żeromskiego, nawet Mickiewicza, Słowackiego i Fredrę. Po dzieła literackie sięgali też najwięksi w naszym kinie: Ford, Wajda, Has, Kawalerowicz, Antczak, Hoffman. Oglądanie Krzyżaków, Wesela albo Ziemi obiecanej przypominało narodową pielgrzymkę. Szły do kina wycieczki szkolne i delegacje zakładów pracy, zgodnie podążał robotniczy aktyw i elity intelektualne. A po seansie kłócono się zażarcie: lepsza książka czy film? Wychodziło zwykle na to, że jednak książka. Pytano, dlaczego ekranizacje nie są równie dobre jak arcydzieła literatury – może to wina reżyserów, wykonawców, a może sztuki filmowej.

Co nam zostało z tych lat?

Ekranizacje prawie wszystkich wybitniejszych powieści i dramatów zrealizowano bardzo starannie, z rozmaitą inwencją, jednak zwykle na przyzwoitym poziomie. Trudno je zobaczyć w dzisiejszych kinowych gigantach, ale stanowią ciągle podstawę repertuaru publicznej telewizji – zwłaszcza podczas świąt narodowych, gdy nie wiadomo dokładnie, co wypada pokazywać.

Epoka wielkich adaptacji w naszym kinie chyba wygasła – Przedwiośnie, Pan Tadeusz, Zemsta, Quo vadis, Ogniem i mieczem to może już ostatnie jej akordy. Parę lat temu przetoczyła się dyskusja, co jeszcze warto sfilmować. Obiecujących pomysłów właściwie już nie było – tym bardziej, że każda większa produkcja filmowa to dziś skomplikowane przedsięwzięcie finansowe i reklamowe, a widza przyzwyczajonego do kina rozrywkowego nie zawsze łatwo zachęcić do literatury.

Filmy są puszczane w kinach, cała historia kinematografii zaczęła się już dawno temu, kiedy pierwsze obrazy przenosiły się z książek i teatru na ekran kina. Wtedy się zaczęły te wszystkie magiczne procesy i zaczęła się rozwijać ta magiczna sztuka filmowa. Wszyscy, którzy przychodzili do kina byli zachwyceni magią ruchu postaci na srebrnym ekranie, a kolejnych poruszała muzyka grana na żywo.

To było naprawdę magiczne, kiedy się właśnie wchodziło do kina i czuło się atmosferę towarzyszącą bohaterom. Muzyka napięcie, niejednokrotne apele o to żeby bohater coś lub czegoś nie zrobił i masa różnych innych ciekawych rzeczy. To wszystko łączyło się w jedną całość, którą można nazwać kinefillią. Kina i obecne tam filmy były miejscami kultury, spotkań, randek i wielu innych wydarzeń. Wyprawa do kina to nawet jest święto w dzisiejszych czasach, kiedy znajomi, czy pary razem idą oglądać film.

WW XXI wieku kultura filmowa jest bardzo rozpowszechniona i szeroko lubiana. Ludzie sobie cenią to co tworzą reżyserowie i odwdzięczają im się w postaci płatności za bilety i filmy na DVD. A mówiąc o DVD to trzeba wspomnieć o kulturze domowego kina. Kino domowe coraz bardziej się rozpowszechniło, a oglądanie filmów stało się sposobem spędzania czasu przez rodziny i przez przyjaciół. Jak wskazują rankingi to teraz cała masa ludzi uwielbia chodzić do kina i oglądać filmy. Cenimy to chyba, dlatego, że jest to świetny sposób rozrywki i zobaczenia nowych obrazów, dziejów, czy zwyczajnego pośmiania się w gronie znajomych.

Czyli tak możemy powiedzieć, że filmy są dla nas naprawdę przyjazną sztuką i że naprawdę uwielbiamy je oglądać. Czemu jednak tak filmy nas wciągają, czy nowi reżyserowie pokazują to, co kiedyś, pokzawyali starzy? Z pewnością części tak, jednak mnie możemy odmawiać nikomu jego pracy i włożonego wysiłku. Kino współczesne porusza nowe tematy i całkiem nowe treści, jest ich naprawdę dużo. Warto, chociaż na chwilę się zatrzymać i obejrzeć przyjemny film, gdyż jest to prawdziwie niesamowita metoda spędzania wolnego czasu.

Sztuka filmowa jest ciekawa. Co roku powstają nowe i coraz ciekawsze filmy, które zachwycają odbiorców swoją treścią i postaciami. Filmy bardzo często opowiadają piękne i ciekawe historie pełne dramatu, wzruszeń a nieraz też śmiechu. Cały teatr filmowy przekazuje treści na odległość, nie przymuszając do oglądania w dowolnym miejscu i dowolnym czasie. Również treść jest otwarta dla wszystkich, a filmem możemy się delektować w każdej chwili.

Oczywiści e bywają różne filmy, które nie podejdą do gustu każdemu. Takie filmy to niejednokrotnie kiepska szmira niewarta absolutnie niczego poza zatrzymaniem taśmy. I właśnie to też cechuje sztukę filmowa. Otóż gama treści i metod przekazania ich jest niemal nieskończona i bardzo ciekawa, Oczywiście sztuka filmowa nie podlega niemal cenzurze można prezentować obrazy różne, nieraz wulgarne, sprzeczne, odpowiadające na tematy tabu. Wiele jest takich ciekawych filmów. Jednak musimy też sobie odpowiedzieć, czy filmy dalej się rozwijają?

Czy nie upadają pod presją komputerów i innych rozrywek tego wieku. Cóż film właściwie jest elementem wszystkiego, co jest związane z życiem. My sami jesteśmy nieraz zaskoczeni tym, że film pokazuje ich perypetie, w nieco zmiennej formie, ale z pewnością mówiące w podobnym języku. Filmy opowiadają historie prawdziwe, wymyślone, bądź prawdopodobne, mimo iż zabierają nam tą możliwość korzystania z wyobraźni jak w książce, to jednaka nie możemy odmówić tego, że nieraz wizja reżysera jest bardzo głęboka i silnie przemawia do odbiorców.

Przekaz reżyserski jest naprawdę warty zgłębienia, gdyż może nam otworzyć oczy na wiele treści, o jakich wcześniej nie widzieliśmy i nie mieliśmy szansy nawet pomyśleć. Ta rola filmu jest naprawdę konkretna, gdyż wtedy obraz kinowy zaczyna funkcjonować podobnie jak na przykład obraz malarza. Wiec widać, że rola takiego widowiska jest znacząca i istotna. Film zawsze będzie czymś wyjątkowym i wybitnym, reżyserom nie można odmówić tytułu artysty, gdyż to on rządzi całą akcją na taśmie i to on tworzy odpowiednią atmosferę widowiska. Jest on nie tylko reżyserem, lecz także magikiem, który tworzy magiczne obrazy.

Analizując pierwsze dwadzieścia lata istnienia kinematografii i sprawdzenie, jakie były zrealizowane filmy polskie pozwoli wyrobić sobie pewne zdanie na ten temat i zauważymy charakterystyczne cech ówczesnej kinematografii. Początek to pierwsze siedem lat istnienia filmów, właściwie krótkich filmów i pierwsi nasi twórcy między innymi: Lebiedziński, Matuszewski, Prószyński.

Po nich jest dwuletnia przerwa w twórczości i w roku 1907 znowu zostają wznowione polskie produkcje. Za nagrywanie filmów biorą się osoby, które dotychczas miały swoje kina, jest to związane ze znacznym ożywieniem Jak również tym, że uległ zmianie system dystrybucji filmów i praw do nich. Dotychczas filmy musieli kupować od teraz jest dostępny system koncesji, który umożliwia wypożyczenie kopii filmu na określony w koncesji czas. Kolejny element wpływający na ożywienie na rynku ówczesnej kinematografii to wydłużenie czasu trwania filmów, zawdzięczamy to wynalazkowi, jaki przedstawił Kazimierza Prószyński.

Wprowadzenie tych zmian miało bardzo dobry wpływ na rynek kina, zainteresowali się nim widzowie bardziej wymagający, dzięki zwiększeniu i popularności kin filmy zaczęły lepiej i szybciej krążyć na rynku kinowym. To dla odmiany spowodowało, że kiniarze żeby mieć Jak najwięcej klientów sami zaczęli produkować własne filmy. Pośród filmów nakręconych w roku 1907 znajdziemy takie pozycje jak „Alarm straży pożarnej” oraz nagranie z „Fabryki kapeluszy” z Warszawy. Były to dwa filmy wyprodukowane przez warszawskiego kinematografa. Cyrk Edisona zasłyną nagraniem dwóch filmów, jeden to bardzo słynny dokument z pogrzebu Stanisława Wyspiańskiego oraz Kraków w kinematografie, oba projekty powstały pod inspiracją ówczesnego prezydenta Krakowa. Filmy oczywiście realizowane były na potrzeby konkretnego kina ale również miały promować dane miasto, którego reportaż dotyczył. Był to atrakcyjny materiał dla kin z inny zakątków kraju lub nawet Europy, pokazanie miasta z innej części kontynentu, więc takie produkcje rosły w siłę i stały się bardzo popularne.

Poczynione inwestycje przez jednego braci Krzemińskich pozwoliły na wynajęcie na okres trzech lat lokalu na Nowym Rynku, kino, które tam powstało nosiło nazwę „Teatr Żywych Fotografii” podczas pokazów muzyka, która towarzyszyła widzom grana była z mechanicznego pianina. Dziewięćdziesiąt procent widzów w kinie to była klasa robotnicza, która bardzo przywiązała się do kina i chętnie je odwiedzała, pozostałe dziesięć procent to byli fabrykanci i przedsiębiorcy.

Słuchali oni bardzo długo informacji udzielanych przez pracownika zanim zdecydowali się obejrzeć żywe fotografie w kinie. Firma braci rozrastała się dobrym tempie, dysponowali dwoma projektorami i mieli kilku pracowników, to pozwoliło im to prowadzenie kina stałego oraz na jeżdżenie po całym kraju i robienie pokazów kina objazdowego, zawitali między innymi: Lublin, Białystok, Kalisz, Tomaszów Mazowiecki, Wilno. Pokazy były organizowane najczęściej w bardzo eleganckich salach, często również były to sale teatralne.

Duża popularność rosnące koszty sprawiały ze bilety również znacznie podrożały ceny wahały się między 35 kopiejek a 5 rubli. Seanse zyskały nową oprawę muzyczną i coraz częściej grała już na pokazie filmowym orkiestra. Ponieważ wyświetlane filmy miały napisy tylko w języku francuskim obok ekranu znajdowała się osoba, której zadaniem było objaśnianie tych napisów Jak również treści filmu. W lecie roku 1902, będąc znów w Paryżu brat Władysław zakupił kolejny projektor oraz kilkadziesiąt nowych filmów ręcznie kolorowanych.

Zrobił również coś co bardzo spodobało się publiczności, nagrał krótki filmik przedstawiający Jak wchodzi na scenę i dziękuje wszystkim osobom na Sali za przybycie, ten krótki filmik był wyświetlany na zakończenie każdego spektaklu i wzbudzał prawdziwy aplauz. W maju 1903 roku doszło do tragicznej sytuacji w Siedlcach, grupa kilku tysięcy osób, dla których nie starczyło biletów siłą wtargnęła na sale, od tego czasu musiała być wydawana zgoda gubernatora określająca porządek seansów.